د ماشومانو د داخله ناروغیوڅانګه

دماشومانو داخله ناروغی په افغانستان کې د ماشومانو د مړینې او معیبیتونو مهم لامل دی. دغه ناروغي په اسانۍ سره د مخنیوي او درملنې وړ دي. د دغه ناروغیو څخه حاد اسهالات د ماشومانود مړینې د لاملنو په سر کې ځای لري.

حاد اسهالات

کله چې نرم غایطه مواد او یا اوبه ډوله  ډکې متیازې په ورځ کې دری ځلې او یا د دریو ځلوڅخه زیات د وجود څخه خارج شي او دوام یی د دوه اونیو څخه کم وي د حاد نس ناستي په نوم يادېږي.

د ناروغۍ پېښې

نس ناستی د مخ پر ودې هېوادونو د وژونکو ناروغیو په سرکې ځای لري چې هر کال د یو بلیون څخه زیاتې پېښې او د ۳-۵ ملیونو پورې مړینې لری.

د ناروغۍ مساعد کونکي فکتورونه

  • ټیت اقتصادي او ټولنيز حالت
  • په شدیده سؤتغذیه باندې اخته ناروغان
  • د بدن د مقاومت ښکته والی
  • په چټل چاپېریال کې هستوګنه
  • د ملوثو اوبو او غذا کارول
  • د موراو پلار د تعلیمي سویه ټیټوالی

د ناروغۍ لاملونه

  1. انتانات
  2. غذایی فکتورونه
  3. درمل
  4. د نوي غذا د پیل کيدو پروخت اسهالات
  5. متفرقه لاملونه(روحی عوامل، د معایی انزایمونو نیمګړتیاوې)

د ناروغ سره لومړنی مرستې

یواځې د هغه ناروغ درملنه په کور کی کولای شو چې د وجود مایعات یې کموالی ونه لري یعنې د مایعاتو د کموالي علایم چې عبارت د له؛ تندې، ننوتلې سترګې، د جلد ګونځي په ورو ډول بېرته ګرځي(د دې د معلومولو لپاره د ماشوم د سینې او خیټې د برخي جلد د دوه ګوتو ترمنځ کش کاږي که چیرې د پوستکي ګونځې په ورو ډول له منځه ولاړې د مایعاتو د شدید ضیاع ښودونکی دی)، خواب آلوده ګي او د شعور ضیاع، مریض نا آرامه او تږی وي.

ناروغ ته په کور کی د درملنې پر وخت لاندې ټکي په پام کې ونیسئ

  • ناروغ ته ښه اضافي مایعات ورکړئ
  • د اضافي مایعاتو ورکړې ته د اسهالاتو تر توقف پورې دوام ورکړئ
  • د ماشوم تغذیې ته دوام ورکړئ
  • د ورځنۍ غذا ورکړې ته دوام ورکړئ
  • ماشوم په ورځ کې څو ځلې د زیات وخت لپاره د مور د شيدو په واسطه تغذیه کړئ
  • د خطر علایمو ته متوجه اوسئ

هغه مایعات چې د نړیوال روغتیایي سازمان لخوا تایید شوي او د خولې له لارې په درملنه کې کارولای شو:

  • ټول هغه مایعات چې غذایي مواد ولري(تر ټولو غوره مایعات) لکه: د وریجو اوبه او مالګه یا شوله، ښوروا سوپ، د کچالو سوپ
  • ټول هغه مایعات چې بوره اومالګه ولري
  • د ليمو اوبه
  • ORS

نوټ. د خواږه چای او د میوو د خوږو جوسونو څخه ګټه مه اخلئ.

د خطر نښې: د لاندې نښو په پیدا کیدوسره ماشوم ژر تر ژره یو روغتیایي مرکز ته ورسوئ.

  • ماشوم ته د شدیدې تبې پیدا کیدو په وخت
  • متکرر استفراقاتو پر وخت
  • کله چی ماشوم د مور شيدې نه شي کش کولای
  • په غایطه موادو کې د وینې د لیدلو پر وخت

مخنیوی

  • د ماشوم غذایي حالت باید ښه شي ځکه چې په خوار ځواکۍ اخته ماشوم نس ناستې ته ډير میلان لري
  • د ماشوم د پاکوالي په برخه کې باید مور او پلار جدي وي
  • د ماشوم د اوسېدو او لوبو چاپېریال باید پاک وساتل شي
  • کوم غذایي مواد چې ماشوم ته ورکول کیږي باید پاک وي
  • د ماشوم مور باید وهڅول شي چې خپله سينه اوشیدې ماشوم ته ورکړي
  • د پاکو اوبوڅخه ګته واخلي
  • ټول ماشومان د شري(سرخکانو) په وړاندې واکسین کړي
  • خپل او د ماشومانو لاسونه مو په پاکو اوبو سره و مینځئ
  • غذا په ښه ډول پخه کړی
  • د پخې شوې غذا له ساتلو حخه ډډه وکړئ
  • مچانو ته د غذایي موادو د تماس سره اجازه مه ورکوئ

تهیه الیاس/ اېدېت: حسیب صالح

Leave a Comment

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي.

Scroll to Top